Strafblad is geen reden om geen schuldhulp te krijgen

26-04-2019 Nieuws Kor Kegel

Anouschka Biekman stelde vragen samen met Jarle Lourens

SCHIEDAM – Jongeren met een strafblad hoeven in Schiedam niet te vrezen dat ze daardoor niet in aanmerking komen voor schuldhulpverlening. Dat blijkt uit de antwoorden van burgemeester en wethouders op schriftelijke vragen van D66-raadsleden Anouschka Biekman en Jarle Lourens.

Maar uit de beantwoording blijkt tegelijkertijd dat de vijftien jongeren met een strafblad die nog structureel problemen ervaren met ‘weer meedoen’ aan de samenleving, niet gedupeerd worden door een schuldenproblematiek, maar dat hun problemen vooral samenhangen met hun licht verstandelijke beperking.  

Anouschka Biekman en Jarle Lourens hadden anderhalve maand geleden hun schriftelijke vragen gesteld naar aanleiding van een documentaire op NPO 2, 'Lost boys: 5 jaar later’, uitgezonden op maandag 4 maart. De documentaire was een vervolg op ‘Lost boys: bloods forever’, uitgezonden in 2011. In die eerste uitzending was Demo een crimineel en in de vervolguitzending bleek dat hij de criminaliteit achter zich heeft gelaten en het beste van zijn leven probeert te maken. Op eigen kracht heeft hij een goede baan gekregen als reporter bij de jongerenzender FunX en werd hij genomineerd voor de NTR-radioprijs. 
Toch wordt Demo de Don dagelijks geconfronteerd met zijn verleden, doordat hij dag in dag uit brieven ontvangt van schuldeisers. Bij zijn gemeente kan hij niet terecht voor schuldhulpverlening, vanwege zijn verleden. De Schiedamse D66-raadsleden hebben met verbijstering de documentaire bekeken. “Het kan niet zo zijn dat welwillende mensen levenslang worden gestraft voor hun verleden en door het bureaucratische systeem (weer) de criminaliteit in worden geduwd”, schrijven Anouschka Biekman en Jarle Lourens. 
Als je er na een misstap alles aan doet om beter te leven, verdien je een tweede kans, vinden ze. Daarbij mag je niet worden tegengewerkt door belemmerende regels en bureaucratie. Daarom wilden ze weten hoe het in Schiedam zit.  

Het college is bekend met de documentaire. Ook in Schiedam komen ‘lost boys’ voor; in die zin herkent het college wel het beeld dat de documentaire geeft. “Zorgelijk”, vindt het college. Maar: “In Schiedam hebben we redelijk zicht op de doelgroepen. Hierbij dient te worden opgemerkt dat individuele omstandigheden nooit helemaal gelijk zijn. Daar waar mogelijk worden (alle) Schiedammers zo goed mogelijk ondersteund.” 
“Als gemeente steken wij veel energie en tijd in de begeleiding van individuen met sociale problemen en van ex-gedetineerden. Ook in het Veiligheidshuis wordt een aantal van deze jongeren besproken en als er ook zorg en begeleiding nodig is, wordt er geschakeld met de zorgketen. Daarnaast kan ook het WOT” (wijkondersteuningsteam) “een rol spelen om deze jongeren te ondersteunen of te begeleiden naar de juiste instantie.”

De gemeenten in Nederland bieden nazorg aan ex-gedetineerden. Dit is een wettelijke taak. Hierbij wordt maatwerk geleverd. Deze zorgplicht concentreert zich op huisvesting, uitkering en toeleiding naar werk. Het hebben van een strafblad is niet maatgevend voor het al dan niet in aanmerking komen voor gemeentelijke voorzieningen. Echter, fraudeschulden kunnen wel een contra-indicatie zijn om te worden toegelaten in de schuldhulpverlening. Schulden moeten te goeder trouw ontstaan zijn, bijvoorbeeld door overmacht. Zijn schulden niet te goeder trouw ontstaan, dan bepaalt de rechtbank of iemand alsnog wordt toegelaten tot het schuldhulpverleningstraject.

Er zijn ook andere kwetsbare groepen die moeilijk de weg weten te vinden naar beschikbare schuldhulpverlening of begeleiding, bijvoorbeeld voortijdige schoolverlaters. Dit zijn jongeren zonder startkwalificatie. Voor hen loopt op dit moment een pilot op initiatief van het ministerie van Justitie en Veiligheid, genaamd Integrale Persoonsgerichte Toeleiding Arbeid (IPTA). 
In antwoord op de vragen van de twee D66’ers zegt het college dat er op dit moment niet een dermate groot probleem bestaat dat tot beleidswijziging moet worden overgegaan. “De criteria om te worden toegelaten tot de schuldhulpverlening liggen vast. Zoals reeds aangegeven is het hebben van een strafblad geen contra-indicatie. Aan deze doelgroep wordt maatwerk geleverd.”