Toon de Leede lette op kleine en grote zaken

27-02-2018 In memoriam Kor Kegel en Ted Konings


SCHIEDAM – Toon de Leede had zijn hele leven zijn lengte mee. Een robuuste back op het voetbalveld, een collectant met overwicht in de kerk. Een steunpilaar voor zijn gezin en de gemeenschappen waaraan hij bijdroeg. Afgelopen vrijdag 23 februari overleed hij 'kalm en vredig in eigen huis', twee weken na zijn 87ste verjaardag.

Acute leukemie maakte dat de Gorzenees een week eerder onverwacht werd opgenomen in het ziekenhuis. Hij bleef daar niet lang, hij wilde zijn resterende tijd in huiselijke kring doorbrengen, aldus zijn oudste zoon Rob. “Niet bang voor de dood, dankbaar voor een mooi leven, gesterkt door zijn geloof en met een onverwoestbare humor. Wij hebben nog veel plezier gehad en onwijs gelachen. Tot het laatst was hij helder van geest, vol humor en positief. Geen klacht kwam over zijn lippen.”

De Gorzen herinnert Toon de Leede als kruidenier van de 4=6. Op de hoek van de Lekstraat en de Nieuwe Maasstraat was hij een telg uit het 'melkboerengeslacht' van de De Leedes. Hij was met zijn An ook een van die ondernemers die de wijk 'droegen' samen met mannen als Brammetje van der Vlies, Jan Crama en Jan Jeup en zijn Truus. Voor geen kleintjes vervaard, maar wel even de handen dichtknijpen als zijn zaak op 1 januari het vreugdevuur voor zijn deur had weerstaan. Toen de winkel in 1989 dicht ging in verband met sloop, nieuwbouw en reconstructie van de Lekstraat en omgeving, kwam burgemeester Reinier Scheeres langs om Toon en An uit te zwaaien.

Toon de Leede werd in Schiedam geboren op zondag 8 februari 1931. Hij was elf jaar, toen hij zich inschreef bij de club waar zijn broers Aad en Leo al voetbalden. En hij mocht meteen zijn debuut maken in het B-team. “Toon was een verdienstelijke back met een goed schot met beide benen’’, staat op de website van Excelsior’20.

Hij kwam uit een gezin van tien broers. In 1947 was Toon klaar met de Mulo en wilde hij verder leren, maar zijn vader vroeg hem de melkwijk van zijn oudere broers Jan en Henk over te nemen, die voor een paar maanden naar Indië zouden gaan. Uiteindelijk bleven ze ruim drie jaar weg en is Toon in zijn invalbaantje blijven hangen. Diep in zijn hart had hij voetbaljournalist willen worden. Hij las elke maandag de Voetbalkrant van ir. Ad van Emmens van a tot z en wist echt alles.

Behalve als voetballer kon hij ook op het cricketveld van Excelsior’20 goed uit de voeten, vooral als bowler. Maar het viel niet te combineren met zijn werk als melkboer. Het kampioenschap van het derde in 1954 was een sportief hoogtepunt in zijn voetbalcarrière. Hij leerde Annie kennen, de dochter van Dorus van der Hoeven uit de Puttershoeksestraat, die koster was van de Heilig Hartkerk. Op zondag 5 juni 1955 verloofden ze zich en op dinsdag 20 januari 1959 traden ze in het huwelijk. In 1961 namen Toon en An de kruidenierszaak over van zijn ouders en stopte Toon met voetballen. Ze kregen drie zoons, Rob, Ruud en Ton, die uiteraard ook lid werden van Excelsior’20. Toon bleef wel actief voor de club, eerst als leider van het derde voetbalteam en later als lid van de Senior Voetbalcommissie. En hij ging kijken naar de voetbal- en cricketwedstrijden van zijn kleinzoons – wat hem door slechter wordende gezondheid steeds moeilijker af ging.

Toons laatste bezoek aan de club was met de nieuwjaarsreceptie begin dit jaar. Hij werd gehuldigd vanwege 75 jaar lidmaatschap. Zijn zoon Ruud, kort daarvoor benoemd tot voorzitter van Excelsior'20, mocht zijn trotse vader toespreken en de eretekens opspelden. Daarna volgde een soort defilé van mensen, die hem en zijn vrouw feliciteerden. “Achteraf is dat het afscheid van de vereniging geweest’,’ zegt Ruud. (Zie ook dit artikel.)

Met het overlijden van Toon de Leede verdwijnt een stuk clubhistorie, maar Excelsior’20 is een krachtige club die plek geeft aan alle stukjes geschiedenis. Toon de Leede zal op Thurlede niet vergeten worden.

Maar behalve op het veld was Toon ook sportief en lenig in het hoofd (bridge!) en het hart. Zijn wereld was groter dan die tussen de bruggen van de Hoofdstraat en de Rozenburgsestraat. Hij was betrokken op het wereldgebeuren en op zijn gezin. Op de voetbaluitslagen en op zijn wijkgenoten.

Ook al verliet hij de Gorzen zijn leven lang niet, hij keek verder dan het hier en nu, verder dan de centen en kwartjes in zijn kassala. Alhoewel hij als kruidenier natuurlijk ook zeer geschikt was om in de katholieke kerkgemeenschap van de Heilig Hart op de kleintjes te letten, als collectant, als bestuurder en zelfs ook als voorganger.

Om de gemeenschap – die het met regelmaat zonder vaste pastoor moest stellen – tot steun te zijn volgde hij de Pastorale School. In 1994 en '95 was het iedere maandag naar Den Haag of Maassluis, om bijgepraat te worden over bijbelse zaken, over gemeenschapsopbouw en liturgie, samen met Hans Haas en Ton Kester. Het was een school, maar wel eentje waarop mensen uitdrukkelijk werden uitgenodigd om hun eigen overtuiging over hemel en aarde, over liefde en gemeenschap helder te krijgen en naar voren te brengen. Zo kon hij de andere kerkgangers meenemen in het geloof, op weg in het leven. Een steunpilaar ja, inderdaad. Maar wel eentje met een apart loopje (zeker in witte stofjas), zo wordt in de Gorzen zijn lichte tred herinnerd.

De uitvaartdienst voor Toon de Leede vindt morgen (woensdag) plaats in de Heilig Hartkerk aan de Lekstraat 55. De dienst begint om één uur. Na afloop is er in de kerk, waar hij zo veel stappen heeft liggen, gelegenheid om zijn vrouw An, zijn laatst overgebleven broer Gerard en de kinderen en kleinkinderen te condoleren.

Gerelateerd
Reacties